01-08-07

Krakers in debat over leegstand


'Uw dromen zijn onze nachtmerries'

Leuven.leegstand

Zoals vele andere steden wordt ook Leuven geplaagd door leegstand. Hele buurten verkrotten terwijl er een steeds grotere behoefte is aan degelijke en betaalbare woningen in de binnenstad. Thierry Laenen van het Sociaal Centrum -- zo noemt de Leuvense kraakbeweging zichzelf -- ging vorige week woensdag in debat met schepen voor huisvesting Jaak Brepoels (SP). De kraker schoot met scherp op het eigendomsrecht en de sociale politiek van de stad Leuven. Hij had het publiek aan zijn kant, dat voornamelijk bestond uit krakers en sympathisanten.

Ex-kraker Brepoels was het eens met het Sociaal Centrum dat sommige panden in Leuven verdienen gekraakt te worden. Kraken is volgens de schepen een legitiem middel -- naast bijvoorbeeld staken en betogen -- om iets duidelijk te maken. Want duidelijker kan het niet: volgens Brepoels beslaat de leegstand in Leuven 659 woningen en 13 bedrijfspanden. Van de vierduizend woningen staan er 2,5 procent leeg, wat in vergelijking met andere steden vrij weinig is. Dat komt omdat de panden die in andere steden zouden leegstaan, in Leuven worden verhuurd aan studenten, die met weinig komfort tevreden zijn. Dat neemt niet weg dat er een woningtekort is in de stad. Een frappant voorbeeld is de Delvaux-wijk waar dertien huisjes leegstaan, allemaal van dezelfde eigenaar.

Opcentiemen

In België zijn er om en bij de 1,2 miljoen mensen slecht gehuisvest. Ook het aantal onverbeterbare woningen blijft toenemen. Daarbij komt dat 16,5 procent van de huishoudens in bestaansonzekerheid leven. In dit land is het systeem van huursubsidies zeer slecht uitgewerkt. Als men de kosten van de woning van het bestaansminimum aftrekt, blijkt dit helemaal niet zo hoog te zijn als vaak beweerd, integendeel zelfs.
Pas in de jaren tachtig zag de overheid dit probleem in en probeerde men een globale aanpak door te voeren via de wet: zowel op gewestelijk als gemeentelijk nivo kunnen heffingen geïnd worden. De gewestelijke heffing is gelijk aan het kadastraal inkomen. Dat bedrag wordt vermenigvuldigd met het aantal jaren leegstand, met een maximum van vier jaar. Op gemeentelijk nivo kan men opcentiemen of een eigen belasting vorderen en daarom kan de aanpak van leegstand erg verschillen van gemeente tot gemeente. Daarnaast bestaan er nog een aantal mogelijke sankties op leegstand en verkrotting, zoals onbewoonbaarverklaring of opeising door de burgemeester.
De stad maakt een lijst van alle panden waar geen officiële domicilie gevestigd is en die ook niet bewoond worden door studenten. De eigenaars worden aangeschreven met de vraag of het pand inderdaad leegstaat. Zij krijgen een maand tijd om te bewijzen dat het pand bewoond wordt, door bijvoorbeeld de elektriciteitsrekeningen voor te leggen. Maar de eigenaars kunnen makkelijk laten uitschijnen dat hun pand bewoond wordt.
De wet voorziet ook schorsingen en vrijstellingen van leegstandsbelasting. Een schorsing komt voor als het pand minder dan twee jaar geleden werd aangekocht -- de eigenaar krijgt de tijd om te renoveren. Een vrijstelling wordt vooral toegekend aan sociale huisvestingsmaatschappijen omdat men er vanuit gaat dat die panden leegstaan om in de nabije toekomst gebruikt te kunnen worden.

Thierry Laenen van het Sociaal Centrum gelooft niet in de fiskale politiek van de overheid en verwijst naar Brussel waar de leegstand met vijftig procent is toegenomen door de grote spekulatie van vastgoedmakelaars. De diskussie moet volgens Laenen gaan om het eigendomsrecht. Laenen: "Je berokkent iemand schade door een huis te bezitten en er niets mee te doen. Maar zolang er een kloof is tussen arm en rijk, wat kan de sociale huisvesting dan teweeg brengen? Het recht op wonen wordt verhinderd door huiseigenaars die hoge huurprijzen vragen en hun woningen laten verkrotten. Het gaat hier om een fundamenteel recht dat belangrijker is dan het recht op bezit. Het recht op een woonst voor eenieder -- dat is opgenomen in de Grondwet -- is volgens Laenen niet afdwingbaar. "Het is geen recht maar een gunst geworden", vervolgde de kraker, "dat is de reden waarom bepaalde mensen overgaan tot kraken." Ook Jaak Brepoels moest toegeven dat het recht op huisvesting in Leuven in de praktijk niet bestaat.

Scherp

Het debat tussen krakers en overheid ontspinde zich over een heel aantal konkrete problemen van leegstand in de stad. Toen de Vel-site onder de loep werd genomen, schoot het Sociaal Centrum met scherp op de stad Leuven.

De Vel-site werd tussen 1967 en 1996 gebruikt door stadsdiensten als 'kleine stortplaats': er is een zware loodverontreiniging door de opgestapelde verf en andere rotzooi. Voor dit stort zijn nooit vergunningen aangevraagd. Het Vel-gebouw bevat ook asbest, een kankerverwekkende stof; De volledige site was de laatste jaren toegankelijk voor iedereen, er werden vaak zelfs spelende kinderen gezien. En hoewel er in 1993 een rapport is verschenen over asbest, hebben arbeiders van de stad er nog tot 1996 gewerkt. Asbest was echter wel de reden om de krakers uit het pand te zetten, voor hun eigen bescherming.Nu zou de site gesaneerd worden door de stad om een ekologische modelwijk te bouwen -- Brepoels betwistte echter het adjektief 'ekologisch'. Er zullen tweeëndertig sociale koopwoningen neergeplant worden voor grote, jonge gezinnen, tegen een slordige zeven miljoen frank. Thierry Laenen ziet hierin een bewuste financiële diskriminatie ten voordele van de 'tweeverdieners', ten nadele van de lagere sociale klassen, ten gunste van wie de sociale gelden zouden moeten besteed worden.

De krakers waren niet te spreken over de optie van de stad om de site te saneren met gelden van het Sociaal Impuls Fonds. Zij vragen zich af of het principe 'de vervuiler betaalt' voor de stad niet opgaat. Brepoels kon hierop geen duidelijk antwoord geven.

De huisvestingsinitiatieven van de stad vallen bij de krakers niet in goede aarde. Ofwel raken ze niet aan de fundamenten van het probleem -- de kloof tussen arm en rijk --, ofwel maken ze de lokale initiatieven van buurtbewoners of krakers kapot. Vele leegstaande huizen zijn eigendom van de stad Leuven. Toen schepen Brepoels luidop droomde om de schande van de leegstand te bestrijden, replikeerde Laenen ironisch: "Uw dromen zijn onze nachtmerries." Brepoels veroordeelt de krakers dus niet, omgekeerd is dat wel het geval. Wat ook de kritiek op het beleid van de stad Leuven moge zijn, de schepen bleef geduldig bij het hem zeer vijandig publiek.

Bart De Schrijver

-----

http://www.veto.student.kuleuven.ac.be/jg26/veto2610/leeg...

15:32 Gepost door slaapkamer-expert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.